post

2009-cü ildə Berlində keçirilən mətbuat brifinqində Almaniya Kansleri Angela Merkel və İsrail Baş naziri Benjamin Netanyahi tərcüməçi busunda görüntülənmişdilər.

Dil baryeri aradan götürülə bilərmi? Yəqin ki, Google şirkəti bunun mümkünlüyünü düşünür: almaniyalı kompyuter mühəndisinin rəhbərliyi ilə şirkət universal tərcümə aləti hazırlamaqdadır. Lakin, Microsoft və Facebook ilə rəqabət qaçılmazdır.

Elmi ədəbiyyat yazarları bəşəriyyətin gələcəyi barəsində düşünəndə dünyanı təkmilləşdirmək üçün bir sıra ideyalar təkrar-təkrar ortaya çıxır. Bu ideyalara məhdudiyyətsiz enerji və kosmik gəmilərin işıq sürəti ilə hərəkəti, eləcə də, bütün dil baryerlərini aradan qaldıracaq universal tərcüməçi xidməti göstərəcək miniature kompyuterlərin yaradılması daxildir.

Nəhayət ki, bu arzuların nəticəsi olaraq Google bir layihə gerçəkləşdirmək niyyətindədir. Layihə üzrə məsul şəxs Almaniyanın cənub-qərbində, Erlangen yaxınlığında  kiçik kəndə yaşayan kompyuter alimdir.

41 yaşlı Franz Jozef Ox uzun müddətdir ki, bütün diqqətini vahid bir məqsəd-mükəmməl tərcümə kompyuteri yaratmaq üzərində cəmləşdirirb. Bu maşın o qədər sürətli işləyəcək ki, “  qulağınıza gələn pıçıltıdan savayı heç nə diqqətinizi çəkməyəcək”. Bu qurğu istənilən mətni, veb-sayt kontentini və yaxud nitqi dərhal başqa bir dilə çevirəcək.

Hələ yeniyetmə olarkən o, insana məxsus atributları simulyasiya edən maşınların arzusunu qururmuş.

Ox kompyuter elmləri üzrə ixtisaslaşmış və süni zəka mövzusunda dissertasiya müdafiə edərək doktorluq dərəcəsi almışdır. Amerika Birləşmiş Ştatlarının Müdafiə Departamentinin tərkibində yerləşən Müdafiə üzrə Yüksək Tədqiqat Layihələri Agentliyi( DARPA)  onu Kaliforniyaya gətirmişdir. 2004-cü ildə Oxa Google-un yaradıcılarındam biri olan Lari Peygdən telefon zəngi gəlir və Lari ona deyir : “ gördüyün işin əhatə dairəsini genişləndirmək istərdinmi?”

Oxa ayrı bir şöbə həvalə edilir. Bu “Google Translate” şöbəsi idi.

 

Gələcəyə dair ekzotik fantaziyalar intenet nəhənginin biznes modelinin bir hissəsidir. Bu fantaziyalara özünüidarə edən avtomabillərin yaradılmasından tutmuş insan ömrünün uzadılmasına dair təcrübələr daxildir. Google Translate-də bu günə kimi az işlər görülsə də, görünüşə görə heç kəs Ox və onun komandasının ambitsiyaları ilə rəqabətə girmək istəmir.

 

Kompyuter üzrə almaniyalı alim və onun komandası artıq  bu işdə önəmli irəliləyişə nail olublar. Google Translate indi mətni 71 dilə qarşılıqlı tərcümə edə bilir. Yəni, ingilis-alman və yaxud islan dili- yapon dili.

Məsələn, “SPIEGEL” məqaləsi proqrama daxil edilən kimi istifadəçi bir neçə saniyə sonra həmin məqalənin fransızca tərcüməsini görə biləcək. Italyan veb-saytlarını bir düyməyə basmaqla alman dilində görə bilərsiniz. Yaponya dəmiryol stansiyasında yazı olan yol işarəsinin smartfonla şəklini çəksəniz, Translate app avtomatik olaraq şəkildəki yazını tanıyacaq və onu tərcümə edəcək.

Ötən il Google-un bu xidmətindən 200 milyon dəfə istifadə olunub. Ən əsası isə bu pulsuz xidmətdir. Böyük ehtimalla Google gələcəkdə bu alətdən istifadəyə görə müəyyən məbləğdə pul tutacaq.

Lakin, hal-hazırda şirkətin məqsədi bu xidməti mükəmməlləşdirmək və smartfonlarda istifadəsini təmin etməkdir. “Translate” komandası smartfonları danışan tərcümə maşınına çevirmək üçün tətbiqetmə hazırlayır. 20-dən çox dilə tərcümə nəzərdə tutur.

Cümlələr sadə quruluşlu olduğu təqdirdə tətbiqetmə olduqca yaxşı işləyir. Məsələn, kimsə Pekində taksi sürücüsünə əczaçıxanaya getmək istədiyi demək üçün sadəcə həmin cümləni hansısa dildə, məsələn alman dilində öz smartfonuna deyir və dərhal cümlənin çin dilində tərcüməsini eşidir.

Ox düşünür ki, tətbiqetmə hələ də zəif səviyyədədir, çünki düymələrdən istifadə etmək məcburiyyətindəyik. Tərcümə keyfiyyəti də qənaətbəxş deyil. Amma nəzərə alın ki, cəmi bir nüçə il əvvəl o, insanlara bu günkü “ Google Translate” haqda danışsaydı onu dəli adlandırardılar.

 

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *